Birçok birey sigaranın akciğerlere ve kalbe zarar verdiğini bilir. Ancak vücudu içten yaşlandırdığı pek fazla bilinmez veya önemsenmez…
‘’Sigara, hem dış görünüşünüzü hem de hücrelerinizi içten yaşlandırır. Eğer sigara içiyorsanız, kimliğiniz 35 olsa bile, yüzünüz ve hücreleriniz 45 yaşında gibi görünür’’ diyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, bu alışkanlığın yaşlanma hızını artıran etkilerini şöyle açıkladı:
Telomer saatiniz ne söylüyor?
Vücudumuzdaki her bir hücre, yaşlanma sürecini gösteren bir saat taşır. Bu saatin adı telomerdir. Bunu kromozomların uçlarındaki koruyucu kapaklar gibi düşünebilirsiniz. Her hücre bölündüğünde telomerler biraz daha kısalır. Bu, normal yaşlanmanın bir parçasıdır. Ancak sigara bu kısalma sürecini hızlandırmaktadır. Yapılan geniş kapsamlı araştırmalara göre, uzun yıllar sigara kullananların telomerleri sigara içmeyenlere kıyasla ortalama yüzde 15-25 daha kısadır. Yani sigara içmek sadece ciğerleri değil, tüm hücrelerin ömrünü kısaltmaktadır.
Telomerlerin kısalmasıyla birlikte hücreler yorulur ve kendilerini yenileme yetenekleri azalır. Bu yorgunluk önce ciltte soluklaşma, ardından organlarda yavaşlama ve bağışıklık sisteminde zayıflama olarak kendini gösterir.
SİGARANIN ZARARLARI
5 gizli yaşlandırma etkisi
Sigaranın sinsi şekilde yaşlandıran etkileri şu şekilde sıralanabilir:
1-Telomer katili
Hücrelerin yaşı Telomerin uzunluğuna bağlıdır; ne kadar kısa olursa, hücre o kadar yaşlıdır. Sigara, telomerleri doğrudan hedef alan en güçlü çevresel unsurlardan biridir. Etkisi yalnızca kırışıklıkla sınırlı değildir. Unutkanlık, çabuk yorulma, yaraların geç iyileşmesi ve sık hastalanma… Bunların hepsi hücrenin erken yaşlanmasıyla ilişkilidir.
2-Vücutta sürekli yangın
Sigara vücutta sürekli düşük seviyede bir yangın durumu yaratır ki buna kronik inflamasyon (iltihaplanma) denir.
Bu durumda bağışıklık sistemi sürekli alarmda kalır. Bu da damar duvarlarını kalınlaştırır, ciltte kolajen kaybını hızlandırır ve eklemlerde kireçlenmeyi tetikler. Kişi kendini sürekli yorgun hisseder çünkü vücudu kendi içinde savaş halindedir.
3-Kimyasal saldırı
Bir sigara dumanında 7 binden fazla kimyasal madde bulunmaktadır; bunların en az 70’i doğrudan kanserojen etki göstermektedir. Bu maddeler vücuda girdiğinde serbest radikaller patlama yapar. Serbest radikaller DNA’ya saldırarak mitokondrileri yani hücrenin enerji santralini bozarlar. Sonuç nedir? Sabahları yorgun uyanmak, gün boyunca enerji düşüklüğü, ciltte solgunluk ve saçta cansızlaşma ile hücre ölümü ortaya çıkar. Antioksidanlarınız bu savaşı tek başına kazanamaz.
4-Kolajen ve elastin yıkımı
Cildin gergin ve parlak görünmesini sağlayan iki protein vardır: Kolajen ve elastin. Sigara bu iki proteini parçalayan enzimlerin artmasına neden olurken aynı zamanda cilde giden küçük damarları da büzer; dolayısıyla cilt yeterince beslenemez.
Bundan dolayı sigara içenlerde kırışıklık 10 yıl daha erken baş gösterir. Dudak üstü çizgileri derinleşir, göz çevresindeki ince çizgiler belirginleşir; cilt gri-sarı bir ton alır ve sarkmalar görülür. Aynı yaştaki iki insandan sigara içen kişi dışarıdan en az 5-10 yıl daha yaşlı görünmektedir ki buna “sigara yüzü” denmektedir.
5-Beyin sisi
Sigaranın beyne akan kan akışını azalttığı bilinmektedir. Nikotin kısa süreli bir uyanıklık sağlasa da uzun vadede damar sertliği beyin hücrelerini besleyen akışı azaltmaktadır. Düşünme hızı yavaşlar, konsantre olma zorlaşır ve “beyin sisi” dediğimiz durum oluşur. Uzun vadede demans ve Alzheimer riski içmeyenlere göre belirgin şekilde artmaktadır.
Yaşlanmayı nasıl yavaşlatabilirsiniz?
Sigarayı bıraktığınız an itibarıyla vücudunuzda iyileşme süreci başlar. İlk 20 dakikada kalbinizin atım hızı normale dönerken 48 saat içinde tat alma ve koku duyularınız keskinleşir. Bir hafta içerisinde kanınızın oksijen taşıma kapasitesi artar ve sabahları hissedilen yorgunluk azalır. Üç ay içinde damarların esnekliği yeniden kazanmaya başlar; yürüyüş sırasında tıkanmalar azalır. Bir yıl içinde kalp krizi ve felç riski yarıya düşerken üç yılda telomer kısalma hızı yavaşlar hatta bazı çalışmalarda uzama gözlemlenir. Beş yılda ciltte belirgin toparlanmalar meydana gelirken kolajende yeniden artış görülür; on yılda akciğer kanseri riski ile birlikte yaşlanma hızı hiç sigara içmemiş kişilere yaklaşmaktadır. Sigara içmek; zamanla beraber gelen yaşlanmayı kabul etmektir ama bırakmak bunun tam tersidir; zamanı geri almak anlamına gelir! Kendinize bir iyilik yaparak bugün bırakmak için ilk adımı atabilirsiniz! Alo 171 Sigara Bırakma Danışmanlık Hattı’ndan ücretsiz destek alabilirsiniz; bedeniniz size teşekkür edecektir.