Dünya Ticaret Örgütü nezdinde Çin ile Türkiye arasında bir süredir devam eden otomotiv vergisi krizinde kritik bir eşiğe gelindi. DTÖ Anlaşmazlık Çözüm Paneli, Çin’in açtığı davada Türkiye’nin uyguladığı bazı gümrük vergilerini ve ithalat şartlarını kurallara aykırı buldu. Gelişmenin ardından Ticaret Bakanlığı vakit kaybetmeden ilk resmi açıklamayı yaparak, raporun nihai bir hüküm taşımadığını ve Ankara’nın hukuki haklarını sonuna kadar kullanacağını tüm dünyaya ilan etti.
TİCARET KRİZİNİN ARKASINDA YATAN SEBEP
Küresel ticaret savaşlarının yeni cephesi haline gelen bu davanın arkasında, Türkiye’nin son yıllarda hızla agresifleşen ve ucuz fiyat politikasıyla yerli pazarları tehdit eden Çin menşeli araçlara karşı aldığı önlemler yatıyor. Ankara, ilk olarak Çinli elektrikli araçlara yüzde 40 ek gümrük vergisi koymuş, ardından bu hamleyi tüm yakıt türlerini kapsayacak şekilde genişletmişti. Vergilere ek olarak tüketicileri koruma gerekçesiyle ithalatçı firmalara Türkiye’nin 7 bölgesinde en az 20 yetkili servis açma ve batarya taahhüdü gibi katı şartlar getirilmişti. Pekin yönetimi ise bu kuralların doğrudan Çinli markaları hedef alan ayrımcı adımlar olduğunu savunarak konuyu DTÖ mahkemelerine taşımıştı.
RAPORDA TÜRKİYE’NİN HAKLI OLDUĞU NOKTALAR DA VAR
Açıklanan panel raporu aslında tek taraflı bir mağlubiyet içermiyor. Panel, elektrikli araçlara uygulanan ek verginin ve servis açma zorunluluğunun uygulanış biçimini küresel kurallara aykırı bulsa da Türkiye’nin haklı olduğu kritik alanları da rapora geçirdi. Örneğin Çin’in içten yanmalı motorlu araçlara yönelik bazı iddiaları kanıt yetersizliğinden reddedildi. En önemlisi de kurul, Türkiye’nin sağlık, çevre ve tüketicinin korunmasına yönelik genel vizyonunu ve yaklaşımını makul bulduğunu kabul etti.
BAKANLIK KARARA NEDEN TEPKİ GÖSTERDİ?
Ticaret Bakanlığı yaptığı sert açıklamada, DTÖ panelinin kararını verirken son 30 yılda yaşanan devasa teknolojik gelişmeleri ve küresel otomotiv sektöründeki elektrikli araç dönüşümünü yeterince analiz edemediğini savundu. Atılan adımların yerli üretimi desteklemek, yeni teknolojilere uyum kapasitesini artırmak, tüketici güvenliğini ve kamu sağlığını korumak amacıyla hayata geçirildiğinin altı çizildi.
TÜRKİYE’NİN ELİNİ GÜÇLENDİREN ULUSLARARASI DETAY
Çin Ticaret Bakanlığı kararı memnuniyetle karşıladığını belirtip Türkiye’yi kurallara uymaya çağırsa da Ankara için süreç henüz bitmiş değil. Ticaret Bakanlığı, bir panel raporunun kesinlikle nihai bir nitelik taşımadığını vurgulayarak hukuki gözden geçirme, yani temyiz sürecini başlatacağını açıkladı.
Buradaki en kritik detay ise uluslararası sistemin mevcut tıkanıklığı. Türkiye’nin itiraz edeceği en üst merci olan DTÖ Temyiz Organı, ABD’nin yeni hakim atamalarını uzun süredir veto etmesi nedeniyle fiilen çalışamaz durumda. Bu durum, hukuki sürecin çok uzun yıllara yayılmasına ve Türkiye’nin mevcut vergi ile ithalat politikalarını uygulamaya devam etmesine olanak tanıyor. DTÖ kurallarına göre tarafların itiraz ve nihai karar süreçleri tamamen tamamlanmadan Çin’in Türkiye’ye karşı doğrudan bir misilleme yapma hakkı bulunmadığı için, Ankara uluslararası hukuktan doğan bu zaman avantajını ve savunma haklarını sonuna kadar kullanacak gibi görünüyor.
The post Ticaret Bakanlığı’ndan DTÖ açıklaması: Çin kararına hukuki süreç başlayacak first appeared on Kilis Egitim.
